مهندسی معکوس چیست؟

جت جنگنده چینی Shenyang J-11 جدید شباهت بسیار زیادی به جنگنده چند منظوره روسی سوخو su-27 Flanker دارد. در ابتدا این جت یک نسخه مجاز جنگنده روسی بود. با این حال، چین میخواست آن را با تکنولوژی بومی خود تولید کند. مهندسان چینی به منظور دستیابی به این مهم از مهندسی معکوس استفاده کرده اند و اکنون Shenyang J-11 در آسمان های جنوب چین هدایت می شود.

Shenyang-J11
جت چینی Shenyang J-11 که مهندسی معکوس شده جنگنده چند منظوره روسی سوخوی Su-27 “Flanker” است؛ منبع: Airliners.net

مهندسی معکوس چیست و چگونه کار می کند؟

چگونه چینی ها توانستند جنگنده های روسی را کپی کنند؟

مهندسی معکوس یک فرآیند است که محصول موجود را بررسی می کند که اطلاعات و مشخصات دقیق آن را تعریف کند تا بدانند که چگونه ساخته شده و چگونه کار می کند. برای مجموعه های مکانیکی، این معمولا شامل دمنتاژ(جداسازی) و سپس تجزیه و تحلیل، اندازه گیری و مستند سازی قطعات می شود. مهندسی معکوس به قطعات و اجزای مکانیکی محدود نمی شود. اجزای الکترونیکی و برنامه های کامپیوتری (نرم افزار)، و همچنین مواد بیولوژیکی، شیمیایی و مواد آلی، می توانند به نوعی مهندسی معکوس شوند.

در حالی که شاید کپی کردن محض دلیل نهایی برای مهندسی معکوس باشد، همانطور که در شنیانگ J-11 اتفاق افتاد، اما این اتفاق تعریف کامل این فرایند نیست. بسیاری دلایل مفید برای مهندسی مجدد محصول علاوه بر کپی کردن آن وجود دارد، از جمله:

  • محصولات تاریخی – محصولاتی هستند که دیگر تولید نمی شوند و نقشه ای نیز برای تولید آنها وجود ندارد
  • محصولات منسوخ – تولید قطعات یدکی برای تجهیزات اصلی تولید کننده (OEM) که دیگر پشتیبانی نمی شوند یا توسط تولید کننده تولید نمی شوند
  • تجزیه و تحلیل طراحی و توسعه – تجزیه و تحلیل محصول برای بهبود در طراحی
  • تحقیقات تحلیلی رقابتی یا بررسی محصولات رقیب برای نقض حق ثبت اختراع
  • تعمیر و نگهداری محصولات زمانی که مستند سازی در دسترس نیست
  • آنالیز شکست(Failure analysis)

محصولات مکانیکی

مراحل مهندسی معکوس
مراحل مهندسی معکوس

شروع با یک محصول تمام شده، مهندسین محصول را برای تعیین فرآیند طراحی و تولید، تجزیه و تحلیل می کنند. گام اول معمولا به دست آوردن ویژگی های فیزیکی با اندازه گیری برای به دست آوردن اطلاعات ابعادی است. این ممکن است شامل استفاده از اسکنر ۳D، ماشین آلات اندازه گیری هماهنگ (CMM) و دیگر ابزار اندازه گیری. اسکنر سه بعدی اجازه می دهد اندازه گیری ابعاد از هندسه های بسیار پیچیده انجام شود

قطعات الکترونیکی

مهندسی معکوس الکترونیکی می تواند شامل سیستم های کامل الکترونیکی و یا زیرمجموعه هایی مانند برد مدار چاپی (PCB) باشد. با توجه به قدیمی شدن تجهیزات قدیمی، مهندسی معکوس برای اجزای الکترونیکی و سیستم ها یک عمل نسبتا شایع و ضروری است.

مهندسی معکوس مدار چاپی معمولا در هنگام تعمیر و نگهداری یا جایگزینی برد هایی که دیگر تولید نمی شوند.

مراحل معمولا شامل:

  • شناسایی اجزای روی PCB
  • عکاسی یا رسم نقشه برد
  • حذف اجزا از برد
  • اندازه گیری مقادیر برای اجزا مانند مقاومت و خازن
  • تهیه لیست المانها و سفارش آنها
  • تهیه نقشه مدار چاپی، معمولا توسط اسکنر برای تولید مجدد مدار
  • ایجاد یک برد لخت جدید
  • مونتاژ قطعات روی برد
  • آزمایش برد جدید
  • نوشتن مستندات برای استفاده در آینده

خدمات مهندسی معکوس شرکت پدیده صنعت وستا :

  • اسکن سه بعدی از قطعات مورد نظر و تهیه مدل ابر نقاط
  • ایجاد مدل دقیق از هندسه قطعات با استفاده از ابر نقاط
  • تعیین جنس و آنالیز مواد در معتبرتین آزمایشگاه ها
  • انجام شبیه سازی‌های نرم افزاری مورد نیاز جهت تضمین صحت مراحل طراحی و رفع اشکالات موجود
  • تدوین مراحل ساخت و تهیه شناسنامه فنی برای قطعات و فرایند تولید
  • تهیه نقشه‌های تولیدی و تدوین تلرانس‌های هندسی و ابعادی
  • ساخت و بازرسی ابعادی و کنترل کیفیت نمونه اولیه
  • طراحی و ساخت ابزارهای تولیدی شامل فیکسچر، قالب‌ و …